İdama mahkum edilen Genelkurmay Başkanı

**lale** · 01-09-2012

"Parti mücadelesine ordu karışmamalı, tarafsız olmalı.
Silahlı gruplar millet otoritesi ve
esasına dayalı hükümet icraatlarına mani olmamalı.
Silahlı Kuvvetler'in siyasete
karıştırılmaması gerektiği bilinmelidir.
Türkiye ve Türk milleti Müslüman'dır.
Türk askerinin şiarı, devletin,
hükümetin ve Genelkurmay'ın personeli olmasıdır.
Ordunun görevleri hükümetin siyasetini temin ve
ülkenin huzurunu temindir.
Bir memlekette her şey kanun ve adaletle olacak.
Ordu birkaç yüz mektep talebesinin veya
sokak maiyetinin bir kahramanı olmayacaktır.
Siyasete karışmayın.
Ordu ancak hükümetin emrinde
devletin nizamını korumaya memurdur."

İşte örnek bir Genelkurmay Başkanının tavrı.
Garip olan, Erdelhun'un tam da
bu bir askerin göstermesi gereken
normal tavrı yüzünden
darbecilerce hakaretlere uğramış ve
idama mahkûm edilmiş olmasıdır.

Rüştü Erdelhun 1894'te Edirne'de doğmuş,
Nisan 1921'de İstiklal Savaşı'na katılmış,
23 Ağustos 1958'de atandığı
Genelkurmay Başkanlığı görevine
27 Mayıs darbesine kadar devam etmiş.
İngilizce, Fransızca ve Japonca bilen Erdelhun,
başta İstiklal Madalyası olmak üzere
çok sayıda nişan ve madalyayı göğsünde taşıyan bir asker.
En dikkate değer özelliği
(bir zamanlar en büyük suçuydu),
askerin siyasete karışmaması gerektiğine olan inancıydı.
Fevzi Çakmak ekolünden geliyordu.
Buna göre asker askerliğini yapacak,
siyaset sivillerin işi olacaktı.
Siyasete soyunmak isteyen de üniformasını çıkaracaktı.

Darbecilerden Sıtkı Ulay anılarında
Erdelhun'la görüşmesinde beraberce
Baş-bakan'a gidip onu istifaya
davet etmeyi teklif ettiğini yazar.
Genelkurmay Başkanı Erdelhun buna,
"Ben asker olarak doğdum, asker olarak öleceğim.
Politikadan anlamam ve karışmam.
Bunu bana başka birisi söyleseydi tutuklardım."
diye sert bir tepki göstermiştir.
Erdelhun aynı gün Ankara garnizonundaki
bütün subay ve generalleri toplayıp
sert bir dille uyarmış ve
sokağa dökülenler olursa
bunları kendi elleriyle öldüreceği
tehdidinde bulunmuştu.
Darbeden 10 gün önce yaptığı bu konuşmada
subaylara Türk ordusunun
demokrat bir rejimin ordusu olduğunu ve
hükümette DP'nin mi,
yoksa CHP'nin mi olduğunun
kendilerini ilgilendirmediğini söylemiştir.

Ayak sesleri duyulan darbeyi
engellemek için çırpınan
bir Genelkurmay Başkanı vardır karşımızda.
Nitekim Erdelhun bizzat İstanbul'a koşup
Sıkıyönetim Komutanı'nı bir tarafa itmiş ve
olaylara el koymuş,
bu yüzden darbecilerin gözünde itibarını yitirmiştir.
Beklenen sona hızla yaklaşılmaktadır.
Harp Okulu öğrencilerinin
21 Mayıs yürüyüşünü
güç bela durduran Erdelhun,
Başbakanlık'a çağrılır.
Bayar, Menderes, Erdelhun ve
Milli Savunma Bakanı Ethem Menderes'in
yaptıkları toplantıda Başbakan,
öğrencilere sert davranılmaması gerektiği
uyarısında bulunur.

26 Mayıs sabahı da boş durmaz
Genelkurmay Başkanı.
Ordusu için için kaynamakta ama o,
bu seli durdurmak için çaresizce çırpınmaktadır.
Generallerini toplayıp
ihtilale katılmamaları konusunda uyarır.
Hatta tehdit eder.
Darbeden önceki son gün
öğleden sonra da
isyanı teskin çabalarına devam eder.
Yüksek rütbeli subayları
MSB Sinema salonunda toplayıp
bir darbeye karşı olduğunu açıkça bildirir.
Darbenin ülkeyi bir felakete sürükleyeceğini,
kulağına böyle söylentiler geldiğini,
buna teşebbüs edenler olursa
çekinmeden vuracağını söyler.
Hatta darbenin engellenmesi için
civarda bulunan bazı birlikleri
Ankara'ya kaydırmayı bile planlar.

Bu sırada da Menderes ve Bayar'a
ordunun kontrol altında olduğunu,
endişeye mahal bulunmadığını söylemektedir ama
endişe etmesi gerekenlerden birinin de
kendisi olduğunu ne yazık ki o sırada bilmemektedir.
Darbeciler artık Genelkurmay başkanlarını da
devirmeye karar vermişlerdir.
27 Mayıs günü ilk tutuklananlardan biri de
Genelkurmay Başkanı olur.
3 Haziran günü orgenerallikten erliğe
tenzil-i rütbe ettirilir ve
Yassıada'ya postalanıp
idamla yargılanacaklar arasına katılır.
Nihayet 15 idam kararı çıkar ama
aralarındaki tek Demokrat Partili olmayan isim,
bir generaldir: Rüştü Erdelhun.
O da diğerleri gibi elleri kelepçelenerek
İmralı'ya götürülür ve ölüm hücresine konulur.
Sessizce kaderini beklemektedir.
İdamlar gerçekleştikten sonra
affedildikleri bildirilir ve
Kayseri Hapishanesi'ndeki çile günleri başlar.
9 Kasım 1983 günü vefat edene kadar da
çekildiği köşesinden
Türkiye'nin nereden nereye geldiğini
izlemekle yetinmiştir.
Darbeye katılmamanın suç olduğu bir dönemden
teşebbüs edenlerin yargılandığı günlere geldik.
Türkiye bu dönüşümü iyi yorumlamalı.

Mustafa Armağan
Zaman

http://www.timeturk.com/tr

**''Belinay''** · 01-09-2012

Yorum ortada, bugünkülere Rabbim hidayet versin, Allah razı olsun.

**demet** · 01-09-2012

Onların duası ve fedakarlığı bugüne ışıkolmuştur inşallah.Allah razı olsun lalem.

**lale** · 01-09-2012

Allah sizlerden de razı olsun Belinaycığım ve demetciğim.